Komórki macierzyste w leczeniu cukrzycy typu 1

Przeszczep komórek macierzystych pozwolił pacjentom z cukrzycą typu 1 uwolnić się od codziennych zastrzyków z insuliny średnio na okres 2,5 lat. Przełomowe badania wykorzystują komórki macierzyste, aby zahamować degradację komórek trzustki odpowiedzialnych za wytwarzanie insuliny. Metoda nadaje się wyłącznie do leczenia osób ze świeżo zdiagnozowaną chorobą, u których nie pojawiły się jeszcze żadne komplikacje spowodowane chorobą (np. kwasica cukrzycowa), a trzustka nie uległa groźnym uszkodzeniom.

Niewielki eksperyment na 23 ochotnikach przeprowadzono na Uniwersytecie w Sao Paolo we współpracy z naukowcami z uczelni Northwestern University Feinberg School of Medicine w Chicago. Krytycy komentują, że badania są przełomowe, ponieważ stosują zupełnie nową metodę leczenia i wykorzystują nowatorskie technologie. Jednak na razie skutki uboczne stwierdzone podczas testów okazały się zbyt niebezpieczne. Metoda wymaga udoskonalenia i dalszych badań. Choć jeszcze za wcześnie, aby stwierdzić, że wynaleziono sposób leczenia cukrzycy typu 1, to z pewnością pojawiło się nowe pole badań, dające niezwykle obiecujące wyniki.

Zabieg polegał na przeprowadzeniu tzw. niemieloablacyjnego autologicznego przeszczepu szpiku kostnego. Polega on na przeszczepieniu komórek macierzystych pobranych od samego pacjenta i zastosowaniu chemioterapii, która częściowo wyniszcza komórki szpiku kostnego. Po pobraniu próbek przeprowadzono ich dalszą hodowlę w warunkach laboratoryjnych. Gdy rozwinęła się w nich wystarczająca ilość komórek macierzystych, ponownie przeszczepiono je pacjentom.

Należy uznać, że eksperyment okazał się częściowym sukcesem. Pomiar zawartości tzw. peptydu C pozwolił stwierdzić, że spośród 23 ochotników, których poddano operacji, u 20 wystąpiło wznowienie produkcji insuliny. U 12 spośród nich stan ten utrzymał się przez wiele miesięcy, a nawet lat (średnio 31 miesięcy). U pozostałych 8 po niedługim czasie zaobserwowano nawrót cukrzycy, jednak w mniej zaawansowanej formie. Pacjenci musieli powrócić do przyjmowania insuliny, ale już w mniejszych dawkach.

Niestety, u dwóch pacjentów wystąpiło zapalenie płuc, a u trzech problemy endokrynologiczne (w szczególności z tarczycą). U dziewięciu pacjentów obniżyła się jakość spermy, grożąc im utratą płodności.

Choć wyniki badań pozostawiają jeszcze wiele do życzenia w kwestii efektywności i skutków ubocznych, to odkrycie daje cukrzykom nowe nadzieje na wynalezienie sposobu leczenia ich choroby. Na chwilę obecną medycyna nie zna żadnych metod leczenia cukrzycy. Jedynym sposobem jest regularne uzupełnianie niedoborów insuliny za pomocą zastrzyków.

Źródło: News Guardian